Rusya’da Çalıntı Araçlara Yasal Kılıf mı Geliyor?
Yüzyılı aşkın süredir hırsızların ve fırsatçıların cenneti olarak anılan Rusya, savaş yıllarında yabancı fabrikalara ve uçaklara el koymayı fiilen yasallaştırmıştı. Şimdi ise ülkenin İçişleri Bakanlığı, 'dost olmayan' devletlerce aranan araçların Rusya’da tescilini tamamen yasal hale getirecek yeni bir düzenleme öneriyor. Bugüne kadar uluslararası veri tabanlarında aranan araçların kaydı neredeyse imkânsızdı. Yeni düzenleme, Batı hukukunun Moskova’da artık hükmü kalmadığını gösteren, tipik bir alaycılıkla sunulan bir af niteliğinde.
Plan kapsamında, Kremlin’in düşman olarak gördüğü ülkelerde aranan araçlar Rusya’da tescil ettirilebilecek. Resmî gerekçe, bu araçların çoğunun haksız veya siyasi gerekçelerle el konulduğu ve Rus vatandaşlarının mülkiyet haklarını tam olarak kullanmasının engellendiği yönünde. İçişleri Bakanlığı, bir aracın Rusya’ya ulaşıp mevcut sahibi iyi niyetli alıcı sayılıyorsa, yabancı polis teşkilatlarının taleplerinin yerel plaka verilmesini engellememesi gerektiğini savunuyor.
Bu adım, araç hırsızlığına karşı uluslararası iş birliğini doğrudan baltalıyor. Eskiden Rus yetkililer Interpol üzerinden bilgi paylaşımında hızlı davranırken, şimdi siyasi gerilimler bu kanalı tıkamış durumda. Sonuç olarak, Avrupa’da ya da başka bir yerde çalınıp Rusya’ya getirilen lüks otomobiller, yakında Sankt-Peterburg veya Moskova sokaklarında yasal olarak dolaşabilecek. Kayıt sırasında el konulma korkusu da ortadan kalkacak. Bu tablo, adeta otomobil aklama operasyonu gibi; çalıntı araçların sınırı geçtikten sonra temizlenmesi çok daha kolay ve kârlı hale geliyor.
Tasarının metni, arama talebinin dost olmayan bir devletten gelmesi ve Rusya yasalarına göre suç bağlantısı bulunmaması halinde tescile izin veriyor. Bu ifade, devasa bir gri alan yaratıyor. Bir aracın sıradan bir suçla mı çalındığına yoksa siyasi misilleme kapsamında mı arandığına kim karar verecek? Risk ortada. Böyle bir değişiklik, gri ithalatlara ve organize suça kapı aralıyor; Berlin ya da Varşova banliyösünde sahibinin haberi olmadan başlayan bir yolculuğun sonunda araçlar güvenli limana kavuşuyor.
Resmiyette bu politika vatandaşların çıkarlarını koruma gerekçesiyle sunuluyor. Gerçekte ise Rusya’nın uluslararası hukuk düzeninden kopuşunun yeni bir göstergesi. Batılı otomobillerin resmî ithalatı durunca, eksikler her yolla tamamlanıyor. Rusya’nın çalıntı araç cennetine dönüşüp dönüşmediği artık neredeyse retorik bir soru. Bu adım, komşudan almak meşru sayıldığı sürece, yeni gerçekliği resmileştiriyor. Otomotiv dünyası içinse sınır ötesi araç ticaretini daha da öngörülemez ve riskli hale getiren tehlikeli bir emsal teşkil ediyor.
