Ölümcül sokak yarışı iddiaları, Kazakistan’daki kaza skandalında üst düzey polisleri hedefe taşıdı
Almatı’da 21 Mart’ın ilk saatlerinde Al Farabi Caddesi’nde meydana gelen kazanın sıradan bir trafik vakası olarak kalmayacağı baştan belliydi. Bir Zeekr karşı şeride geçerek Mercedes’e kafa kafaya çarptı. Mercedes’teki 29 yaşındaki sürücü ile 20 ve 22 yaşındaki iki kadın olay yerinde hayatını kaybetti. Zeekr sürücüsü ise kurtuldu ve hastaneye kaldırıldı. O andan sonra dosya yalnızca bir kazayı değil, Kazakistan polis sisteminin neyi ve kimi ortaya çıkarmaya hazır olduğunu da sorgulamaya başladı.
Siyasi boyut neredeyse anında ortaya çıktı. Sosyal medyada paylaşılan gönderiler, Zeekr’in gece geç saatlerde yapılan bir sokak yarışının parçası olabileceğini öne sürdü. İddiaya göre yarışa katılan araçlardan biri de Almatı Emniyeti’nde üst düzey bir yetkiliyle bağlantılı bir hizmet aracıydı. Milletvekili Murat Abenov, İçişleri Bakanlığı’ndan kamuoyu önünde açıklama talep etti. Böylece hikâye kısa sürede pervasız sürüşten daha ağır bir şüpheye evrildi. Asıl skandalın yalnızca direksiyon başında değil, onu koruyan yapının içinde de olabileceği konuşulmaya başlandı.
Bakanlık, riskin farkında olduğunu gösteren bir refleksle karşılık verdi. İçişleri Bakanı Erzhan Sadenov, iç güvenlik, idari polis ve personel birimlerinden üst düzey yetkilileri Almatı’ya gönderdi. Bakanlık ayrıca devlet plakalarının usulsüz şekilde verilmiş olabileceği iddiası ve emniyet müdürlüğü yöneticilerinden birine tahsisli sürücünün hareketsiz kaldığı yönündeki suçlamalar hakkında da ceza soruşturmaları başlattı. Almatı polisinde yol güvenliğinden sorumlu müdür yardımcısı ile idari polis ve kamu güvenliği birimlerinin başkanları görevlerini kaybetti.
Mahkemenin tutuklama kararını onaylamasının ardından Zeekr sürücüsü gözaltına alındı. Yetkililer, sürücünün kaza sırasında hafif alkollü olduğunu açıkladı. Kamuoyuna duyurulan soruşturma ise Kazakistan Ceza Kanunu’nun, trafik kurallarının ihmal sonucu iki veya daha fazla kişinin ölümüne yol açmasını düzenleyen 345. maddesinin 4. fıkrası kapsamında açıldı. Bu madde uyarınca verilebilecek en yüksek ceza 10 yıl hapis.
Dosyanın arka planındaki yol güvenliği tablosu da olayın istisna gibi görünmesini zorlaştırıyor. Kazakistan’da 2025 yılında 36 binden fazla trafik kazası kayda geçti. Bu sayı, bir önceki yıla göre yüzde 14,4 artış anlamına geliyor. 51 binden fazla kişi yaralandı, yaklaşık 2.300 kişi hayatını kaybetti. Tüm kazaların yaklaşık üçte biri Almatı kenti ve Almatı bölgesinde yoğunlaştı. Ülkenin en çok yankı uyandıran kazalarından birinin de tam bu coğrafyada yaşanması, tabloyu daha da ağırlaştırıyor.
Bu hikâyeye ağırlığını veren de tam olarak bu. Mesele yalnızca hurdaya dönen bir Mercedes ve hayatta kalan bir Zeekr sürücüsünden ibaret değil. Üst düzey polislerin görevden alınmasına ve ceza soruşturmalarının açılmasına yol açacak kadar ciddiye alınan şüphe şu: Almatı yollarında hız ihlalleri, direksiyonda kimin olduğuna göre farklı biçimde denetleniyor olabilir. Bu şüphe dosyaya girdiği anda olay yalnızca bir trajedi olmaktan çıkıyor. Devletin bir çarpışmayı mı, yoksa kendisini mi soruşturduğu sorusuna dönüşüyor.
