Hermeus insansız Quarterhorse ile ses duvarını aştı ve hipersonik geliştirmeyi hızlandırdı

Hermeus henüz geleceğin yolcu uçağını satmıyor. Şirket şimdilik geliştirme hızını kanıtlıyor.

Hermeus’a göre Quarterhorse Mk 2.1, New Mexico’daki Spaceport America’dan havalandı ve White Sands Missile Range üzerindeki hava sahasında ses hızının üzerine çıktı. Şirket azami hızı Mach 1,21 olarak açıkladı. Standart deniz seviyesi atmosferinde bu değer kabaca 1490 km/h’ye denk geliyor, ancak gerçek hız irtifaya ve hava sıcaklığına göre değişir. Hermeus Mach sayısını yayımladı, fakat irtifayı, uçuş süresini ya da ses hızının üzerinde ne kadar kalındığını açıklamadı.

Quarterhorse Mk 2.1 henüz hipersonik bir uçak değil, çünkü hipersonik hız genellikle Mach 5’ten başlar. Hermeus bu prototipi bir ara basamak olarak kullanıyor. Şirket transonik ve süpersonik uçuş, uçuş karakteri, hava girişi davranışı ve uzaktan operasyon prosedürleri hakkında veri topluyor.

Teknoloji, hipersonik hayalin düşündürdüğünden daha sade.

Quarterhorse Mk 2.1, yaklaşık bir F-16 boyutlarında, delta kanatlı, değişken geometrili hava girişine sahip ve Pratt & Whitney F100 motorla çalışan uzaktan pilotajlı bir uçak. Hermeus, nihai hedefi için gereken Chimera türbin-ramjet hibrit motorunu henüz kullanmıyor. Şirket önce gövdeyi, hava girişini, kontrol sistemlerini ve uçuş testi altyapısını doğruluyor.

Bu durum uçuşu teknik açıdan daha ölçülü, endüstriyel açıdan ise daha ilginç kılıyor. Birçok hipersonik program rüzgâr tünellerinde ve simülasyon modellerinde yıllar harcıyor. Hermeus ise prototipleri gerçek uçuşa çıkarıyor, veriyi geri alıyor ve bir sonraki uçağı inşa ediyor. Mk 2.1’in ardından Mk 2.2 ve Mk 2.3 gelecek. Bu versiyonlar hız limitini daha yukarı taşıyacak ve yeni nesil sistemlerden önce riski azaltacak.

Boom XB-1 ve NASA X-59 bu alanın ne kadar dar olduğunu gösteriyor.

Boom Supersonic’in XB-1’i Ocak 2025’te ses duvarını aşarak 36.514 feet, yani yaklaşık 11.130 metre irtifada Mach 1,18’e ulaştı. Buradaki ayrım önemli. XB-1 pilotlu bir sivil demonstratördü. Quarterhorse Mk 2.1 ise askeri yönelimi olan insansız bir test uçağı.

NASA’nın X-59’u başka bir hedefe ilerliyor. NASA bu uçakla mutlak hız peşinde değil, daha sessiz süpersonik uçuşu amaçlıyor. X-59’un ilk kez süpersonik hıza erken yaz döneminde çıkması, daha sonra ise yaklaşık 16.800 metrede Mach 1,4’ü hedefleyerek daha yumuşak sonik patlama profiline sahip bir uçuşu test etmesi bekleniyordu.

NASA’nın insansız X-43A’sı 2004’te Mach 9,6’ya zaten ulaşmıştı, ancak o roket destekli, kısa süreli bir scramjet deneyiydi. Pistten kalkış yapan, yeniden kullanılabilir, uzaktan pilotajlı bir jet uçağı değildi. Bu nedenle Hermeus tüm zamanların en hızlı insansız uçağını üretmiş değil. Ancak bugün uçuş testlerinde aktif olan, özel sektör tarafından geliştirilmiş en hızlı platformlardan birine sahip.

Para, Pentagon’un işi ciddiye aldığını gösteriyor.

Süpersonik uçuştan iki gün sonra Hermeus, Defense Innovation Unit’in sözleşmeyi 159 milyon dolar artırdığını doğruladı. Toplam tavan 219 milyon dolara, yani yaklaşık 188 milyon euroya çıktı. Program yalnızca hızlı bir uçak inşa etmekten ibaret değil. Hedefler arasında yüksek Mach uçuşu, hızda faydalı yük bırakma ve ABD Hava Kuvvetleri ile Donanması için veri üretme de bulunuyor.

Bu yüzden Quarterhorse, Concorde’un ruhani halefinden çok askeri teknoloji hızlandırıcısına benziyor. Hermeus yeniden kullanılabilir insansız bir platformu hızla ve daha düşük maliyetle uçuş testlerine taşıyabilirse, silah sistemleri, sensörler ve gelecekteki hipersonik uçaklar için geliştirme döngüsünü kısaltır.

Avrupa’dan bakınca sivil alandaki darboğaz hâlâ sonik patlama.

Avrupa yolcu havacılığında Mach 1’i aşmak tek başına yetmiyor. EASA, kara üzerinde süpersonik uçuşa izin verilmeden önce sektörün sonik patlama seviyelerinin kamuoyu için kabul edilebilir olduğunu kanıtlaması gerektiğini vurguluyor. ICAO ise süpersonik uçakların güzergâh üzeri gürültüsü için sertifikasyon prosedürleri üzerinde çalışıyor.

Bu, Hermeus teknolojisinin Avrupa’nın sivil pazarına ancak hız, gürültü, emisyonlar ve sertifikasyon aynı iş modelinin içine sığabildiğinde ulaşacağı anlamına geliyor. Savunmada yol daha kısa. Avrupa’nın şimdiden hızlı sensör, hedef ve test platformlarına ihtiyacı var, ancak Hermeus’un avantajı şimdilik ABD savunma ve uçuş testi ekosistemine bağlı kalacak.

Teknik özet net.

Uçak, uzaktan pilotajlı insansız süpersonik prototip Hermeus Quarterhorse Mk 2.1.

Test uçuşu, Spaceport America’dan yapılan üçüncü uçuştu. Quarterhorse süpersonik hıza White Sands Missile Range hava sahasında ulaştı.

Azami hız Mach 1,21. Bu, standart deniz seviyesi koşullarında referans olarak kabaca 1490 km/h’ye karşılık geliyor.

Motor Pratt & Whitney F100. Hermeus gelecekte hâlâ Chimera türbin-ramjet hibrit motorunu hedefliyor.

Program ölçeği, DIU sözleşmesinde 219 milyon dolarlık tavan, yaklaşık 188 milyon euro.

Quarterhorse hipersonik seyahati gerçeğe dönüştürmedi. Yaptığı şey daha pratik ve belki de daha faydalı: Hermeus’un donanımı havaya çıkarabildiğini, hızlı öğrenebildiğini ve bir sonraki, daha hızlı deneme için geri dönebildiğini kanıtladı.