BYD'den Dijital Etik Dersi: 260 Bin Euro'luk Ceza
Sosyal medya çağında, birçok kişi ifade özgürlüğünün gerçekleri eğip bükme hakkı da verdiğini sanıyor. Ancak Çinli otomotiv devi BYD, Leopard 5 SUV modeline yönelik "yaratıcı" bir yakıt tüketimi testiyle itibarını zedelemeye çalışan ünlü bir blogera karşı mahkemede ezici bir zafer kazandı. Sonuç: İçerik üreticisine iki milyon yuan, yani yaklaşık 260 bin euroya mal olan emsal niteliğinde bir karar.
Tartışmanın fitilini, influencer'ın Leopard 5’in yakıt tüketiminin resmi verilerin çok üzerinde, 100 kilometrede absürt şekilde 18 litreye çıktığını iddia ettiği bir video ateşledi. BYD’nin mühendisleri ise plug-in hibritlerinin yeteneklerinden o kadar emindi ki, basın bülteniyle yetinmeyip aracın telemetri verilerini ortaya koydu. Veriler, kasıtlı bir sabote eylemini gözler önüne serdi: Bloger, bu kadar yüksek tüketimi göstermek için otoyolda sürekli 150–180 km/s hızlarda gitmiş, agresif hızlanma ve sert frenlemeler yapmıştı. Bu sürüş tarzı, normal kullanımın çok ötesinde, aracı kötü göstermek için bilinçli olarak seçilmişti.
BYD’nin bu kadar sert tepki göstermesinin nedeni, Leopard 5’in teknik altyapısında yatıyor. FangChengBao markasının amiral gemisi olan bu model, özel DMO (Dual Mode Off-road) platformu üzerine inşa edilmiş. Yani sıradan bir SUV değil; 1,5 litrelik benzinli motor ve iki elektrikli motoruyla 650 beygirden fazla güç üreten, ciddi bir arazi aracı. Bu performans, ağır SUV’un 0–100 km/s hızlanmasını sadece 4,8 saniyede tamamlamasını sağlıyor ki, bu değer birçok spor otomobille yarışır.
Bloger’ın 18 litrelik iddiasının inandırıcı olmamasının sebebi ise hibrit sistemin zekasında gizli. Leopard 5, esas olarak elektrikli modda çalışacak şekilde tasarlanmış; içten yanmalı motor ise yalnızca bataryayı şarj etmek veya maksimum tork gerektiğinde devreye giriyor. Resmi verilere göre, batarya tamamen boşalsa bile tüketim 100 kilometrede 7,8 litre civarında kalıyor. Yoğun trafik ve "kurşun ayak" sürüşü hesaba katılsa bile, bloger’ın raporuyla gerçek arasındaki fark iki katı aşıyor ve testin başarısızlık için kurgulandığını doğruluyor.
Mahkeme, influencer’ın eleştiriyi aşıp doğrudan iftiraya vardığına, üreticinin itibarına ve ticari çıkarlarına zarar verdiğine hükmetti. Yüklü para cezasının yanı sıra, sanığın sosyal medya hesaplarında en az 90 gün boyunca görünür olacak şekilde kamuya açık bir özür yayınlaması emredildi. Bu karar, otomobil üreticilerinin milyarlarca euroluk Ar-Ge’sinin viral uğruna çamura atılmasına artık sessiz kalmayacağının açık bir mesajı.
Bu karar, otomotiv sektörüyle medya arasındaki ilişkide yeni bir dönemin başladığını gösteriyor; artık söylenen sözlerin hesabı çok daha somut şekilde sorulacak. BYD’nin hamlesi, Çinli markaların fikri mülkiyetini ve imajını cerrahi hassasiyetle korumayı öğrendiğini gösteriyor. Bundan sonra, bir otomobilin verimliliğini ya da dayanıklılığını eleştirmek isteyen içerik üreticileri, verilerinin mahkemede de geçerli olacağından emin olmak zorunda. Gerçek acı olabilir, ama bu olayda yalan çok daha pahalıya patladı.
