Bir milyarderin pahalı intikamı ve bir pintle başlayan isyan: INEOS Grenadier
Tarih, ego projeleriyle dolu ama INEOS Grenadier kadar saf bir meydan okumadan doğanına az rastlanır. Jaguar Land Rover 2016’da eski usul Defender’ı emekliye ayırmaya karar verince, İngiliz kimya patronu Sir Jim Ratcliffe bunu bir dönemin sonu değil, kişisel bir hakaret olarak gördü. Defender’ı üretmeye devam etmek için hakları satın alamayınca daha gösterişli bir yol seçti: Kendi fabrikasını kurup “oyuncağını” bu kez kendi yapacaktı.
Londra’daki Grenadier pub’ında başlayan hikaye, bugün pazarlama makinesinin sert erkeklik ve yıkılmazlık efsanesi ürettiği bir noktaya geldi. Ancak parlatılmış kampanyaların arkasında çok daha az teatral bir şey var: Ham, tavizsiz ve modern, akıcı trendlere neredeyse bilerek düşmanca yaklaşan bir mühendislik ürünü.
Bavyera kalbi, Avusturya disiplini
INEOS, başkalarının onlarca yıldır ayrıntılar üzerinde ter döktüğü alanlarda tekerleği yeniden icat etmeye çalışmadı. Kendi motorunu geliştirmek yerine BMW’nin kapısını çaldı. Ortaya, İngiliz inadıyla Alman hassasiyetinin tuhaf ama yetenekli bir karışımı çıktı.
Kaputun altında BMW’nin 3,0 litrelik sıralı altı silindir turbo motorları yer alıyor. Hem benzinli B58 hem de dizel B57, ZF’nin sağlamlığıyla ün yapmış sekiz ileri otomatik şanzımanıyla eşleştiriliyor. Grenadier’ın kendisi ise ağır hizmet tipi çelik merdiven şasi ve rijit akslar üzerine oturuyor. Bu mimari, yakıt pompasında sahibinin sabrından daha uzun ömürlü olacak şekilde tasarlanmış.
Araç aslında Britanya’da değil, Fransa’nın Hambach kentinde, eski Smart fabrikasında üretiliyor. Geliştirme sürecini ise Avusturya’daki Magna Steyr yönetti. Aynı ekip, Mercedes Benz G Class’ın neredeyse efsaneleşen dayanıklılığını korumak için de uzun süre çalışmıştı.
İçeride kabin, fiziksel düğmelere yazılmış bir aşk mektubu gibi. Modern akıllı otomobillerde koltuk ısıtmayı bulmak üç alt menü gezmeyi gerektirirken, burada her şey kalın eldivenle bile kullanılabiliyor. Kumandalar, sıradan bir yol otomobilinden çok bir taarruz uçağı kullanıyormuşsunuz hissi veriyor.
Kimsenin istemediği boşluk
Ratcliffe’in stratejisi basit bir gözleme dayanıyor. Land Rover ve pazarın büyük bölümü fazla rafine hale geldi. Yeni Defender teknolojik bir harika, ancak Sahra’nın ortasında tamir etmek muhtemelen bir bilişim diploması ve steril bir çalışma alanı gerektirir. Grenadier ise dünya genelinde bir aksesuar değil, bir alet isteyen yaklaşık 35.000 müşteriyi hedefliyor.
Yine de bu riskli bir oyun. INEOS Automotive, Grenadier’ın yakıt yaktığından daha hızlı para yakıyor. Markanın en büyük pazarı satışların yaklaşık yüzde 60’ını oluşturan ABD olsa da, ana akıma açılma girişimleri üretim maliyetleri ve yüksek gümrük tarifeleri nedeniyle tıkanmış durumda. Grenadier ucuz değil. Lüksü umursamıyormuş gibi görünmek isteyenler için lüks bir ürün.
Sürekli dört tekerlekten çekiş ve üç kilitli diferansiyel, bataklığı ya da kar fırtınasını bu makine için hafif bir kahvaltıya çeviriyor. Öte yandan direksiyon ayarı belirgin biçimde arazi kullanımına göre yapılmış. Otoyolda yavaş hissettiriyor ve sürekli düzeltme istiyor, bu da kısa sürede yorucu olabiliyor.
BMW aktarma organları da iki ucu keskin bir kılıç. Elbette güvenilir, ancak INEOS’a özgü çözümler, bunun herhangi bir ara sokak tamircisinin kolayca onarabileceği bir araç olmadığı anlamına geliyor.
INEOS Grenadier rasyonel bir satın alma mı? Neredeyse hiç. Duygularla yüklü bir mühendislik şaheseri mi? Kesinlikle.
