Elektrische auto’s: miljardenverlies voor autobouwers
De grootste autofabrikanten ter wereld rekenden op een razendsnelle overstap naar elektrische auto’s. Nu herschrijven ze in hoog tempo hun strategieën, nadat de financiële schade in de VS alleen al richting de 46 miljard euro loopt. In Europa worstelen zwaargewichten als Volkswagen en Mercedes-Benz met tanende vraag en felle concurrentie uit China.
In de Verenigde Staten bedraagt de financiële klap bijna 50 miljard dollar, zo’n 46 miljard euro. In Europa krijgen industriële zwaargewichten als Volkswagen en Mercedes-Benz het zwaar te verduren door afkoelende vraag en nietsontziende concurrentie uit China.
Het afgelopen decennium marcheerde de industrie onder de vlag van elektrificatie. Overheden strooiden met subsidies, emissieregels werden aangescherpt en Tesla’s opmars wekte de indruk dat de verbrandingsmotor sneller zou verdwijnen dan wie dan ook had voorzien.
Maar in 2024 en 2025 sloeg het optimisme om in een harde realiteit. De consument werd terughoudender. De laadinfrastructuur bleef achter bij de verwachtingen. De aanvankelijke euforie maakte plaats voor zorgen over actieradius, restwaarde en de kosten op lange termijn.
Verenigde Staten: miljarden afgeschreven
Volgens recente cijfers pasten Amerikaanse fabrikanten, aangevoerd door Ford en General Motors, hun investeringen en waarderingen van activa aan met zo’n 50 tot 55 miljard dollar, oftewel 46 tot 51 miljard euro.
Dit zijn geen boekhoudkundige details, maar strategische blunders. Ford gaf toe dat de EV-divisie Model e op elke verkochte elektrische auto tienduizenden dollars verliest. Plannen voor grote elektrische SUV’s gingen de prullenbak in; de focus verschuift naar hybrides.
Stellantis, moederbedrijf van onder meer Jeep, Ram en Chrysler, kreeg de hardste klap: meer dan 26 miljard dollar, circa 24 miljard euro, werd afgeschreven op EV-projecten en -bezittingen.
Meerdere batterijfabrieken in aanbouw werden stilgelegd. Modelintroducties schuiven jaren op. De elektrische goudkoorts blijkt vooral duur.
Europa: de kater is groter
Europese autobouwers kampen met een dubbele uitdaging. De vraag stagneert net als in de VS, maar daarbovenop dreigt een existentiële crisis door goedkopere Chinese EV’s.
Volkswagen overwoog zelfs voor het eerst in de geschiedenis fabrieken in Duitsland te sluiten. De vraag naar de ID-serie bleef ver achter bij de verwachtingen, terwijl de vaste kosten torenhoog bleven. Begin 2025 meldden Volkswagen, Mercedes-Benz en BMW een winstdaling van circa 46 procent. De transitie verloopt trager en kostbaarder dan gepland.
De strategie werd bijgesteld. Mercedes-Benz, dat eerder beloofde vanaf 2030 volledig elektrisch te gaan waar de markt dat toelaat, bevestigde nu dat het tot ver in het volgende decennium door blijft ontwikkelen aan verbrandingsmotoren en hybrides. Ook Volvo Cars liet de ambitie om vanaf 2030 alleen nog volledig elektrische auto’s te verkopen varen.
Overheidsbeleid speelde een rol. Toen Duitsland eind 2023 de aankoopsubsidie voor EV’s schrapte, kelderden de verkopen, in sommige maanden met wel 37 procent. De cijfers tonen aan dat de markt vooral dreef op financiële prikkels, niet op spontane vraag.
Waarom de elektrische opmars stokt
Analisten wijzen op drie oorzaken.
Ten eerste: de prijs. Elektrische auto’s zijn voor veel kopers simpelweg te duur. De early adopters zijn al overgestapt; de massa ziet het niet zitten om 10.000 tot 15.000 euro extra te betalen voor een groen imago.
Ten tweede: restwaarde. Gebruikte EV’s schrijven sneller af dan benzinemodellen. Leasemaatschappijen en fleetowners deinzen terug voor het risico van versnelde waardedaling.
Ten derde: infrastructuur. Het laadnetwerk groeit, maar snelladen blijft wisselvallig. Voor wie geen eigen laadpaal heeft, zeker in appartementen, blijft actieradiusangst een reëel obstakel.
De volgende fase: realisme wint van ideologie
Elektrisch rijden is niet dood, verre van. Wat verdwijnt is het alles-of-niets-verhaal.
De komende vijf jaar winnen waarschijnlijk de fabrikanten die flexibele oplossingen bieden, vooral plug-in hybrides. Die bieden elektrisch rijden in de stad, zonder de angst om op lange ritten stil te vallen.
Intussen moeten Westerse autobouwers een antwoord vinden op Chinese giganten als BYD, die EV’s tegen veel lagere kosten kunnen bouwen. Zonder structurele kostenverlagingen zijn de huidige miljardenverliezen slechts het begin van een diepere industriële afrekening.
Voor een sector die dacht dat elektrificatie de redding was, is de les hard: technologie verandert snel, maar economie volgt zijn eigen tempo.
